وقتی قرار است همین‌ روزها خط اینترنتی با سرعت ۳۲ مگابیت در تركیه راه‌اندازی شود و در اختیار مشتریان قرار گیرد، چرا ما به خط 128 كیلوبیتی خودمان اینترنت پرسرعت می‌گوییم؟

از عبارت «اینترنت پرسرعت» استفاده نكنیم!!
كدام اینترنت!؟ كدام پرسرعت!؟
اول - ای.دی.اس.ال (ADSL) تنها یكی از روش‌های ارائه و دسترسی به اینترنت در جهان است. روشی نه چندان جدید كه در ایران تنها در یكی- دو سال اخیر كمی فراگیر شده و شهروندان به ‌تدریج با مزایای آن آشنا می‌شوند، هرچند كه اكثرا هنوز امكان دسترسی به آن را ندارند.

دوم - اگر از برخی نواحی بسیار محدود در تهران صرف‌نظر كنیم، در ایران شهروندان تنها می‌توانند به دو روش به اینترنت دسترسی داشته باشند. نوع اول سیستم دایل‌آپ (Dial-up) و روش دیگر ای.دی.اس.ال است. در مقایسه با سیستم دایل‌آپ كه تقریبا در دنیا منسوخ شده، اینترنت ای.دی.اس.ال دارای سرعت بالاتری است. البته روش‌های دسترسی به اینترنت دیگری هم وجود دارد كه سرعت بسیار بالایی را عرضه می‌كنند ولی فعلا در ایران خبری از آنها نیست.

سوم - ارائه اینترنت ای.دی.اس.ال در ایران به شهروندان برای مصرف خانگی با سرعت بالاتر از 128 كیلوبیت مجاز نیست. به این ترتیب عملا اینترنت ای.دی.اس.ال در ایران با دایل‌آپ تفاوت چندانی ندارد. وقتی از وزارت ارتباطاتی‌ها به‌ خاطر این محدودیت انتقاد می‌شود، آنها پاسخ می‌دهند كه این مصوبه را شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب كرده و ما فقط مجری آن هستیم. البته ظاهرا وزیر و معاونش انتقاد جدی نسبت به این محدودیت ندارند. صحبت‌های چند ماه پیش آنها مبنی بر اینكه همین سرعت 128 كیلوبیت برای كاربران ایرانی كافی است، جنجالی رسانه‌ای را به دنبال داشت و دیدگاه‌های وزارت ارتباطات را در زمینه این محدودیت‌ها منعكس كرد.

چهارم - همان‌طور كه گفته شد این محدودیت حاصل مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است. اینكه وزارت ارتباطاتی‌ها می‌گویند ما در این زمینه فقط مجری مصوبه هستیم و اختیاری برای لغو آن نداریم تا حدی می‌تواند سخنی قابل پذیرش باشد. رفع این محدودیت هم طبیعتا نیاز به مصوبه همان شورا یا نهاد دیگری مثل مجلس شورای اسلامی دارد. اما نكته اصلی اینجاست كه شورای عالی انقلاب فرهنگی یا مجلس شورای اسلامی یا هر نهاد دیگری كه قدرت و اختیار لغو این محدودیت را دارد تنها در صورتی ممكن است اقدام به تصویب مصوبه‌ای برای آزادسازی اینترنت كند كه از طرف نهاد فنی درگیر ماجرا یعنی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، لزوم لغو چنین مصوبه‌ای با زبانی فنی توجیه و تشریح شود. با توجه به دیدگاه‌های وزیر كه ظاهرا لزوم چندانی برای لغو این مصوبه نمی‌بیند یا حداقل تلاش قابل توجهی در این خصوص انجام نمی‌دهد، این انتظار كه پیگیر برطرف كردن چنین محدودیتی باشد بعید به ‌نظر می‌رسد.

پنجم - چند سالی بود كه كاربران ایرانی ای.دی.اس.ال اعتراضات پراكنده‌ای داشتند مبنی بر اینكه سطح خدمات دریافتی‌شان از شركت‌ها پایین‌تر از خدمات خریداری شده است. به عبارت دیگر كاربران می‌گفتند اینترنتی را كه به اسم سرعت ۱۲۸ كیلوبیت خریداری می‌كنند سرعت بسیار پایین‌تری دارد و در این میان برخی شركت‌های اینترنتی به كم‌فروشی و به نوعی كلاهبرداری از شهروندان متهم می‌شدند. صدای اعتراض كاربران به جایی نمی‌رسید تا اینكه ماه پیش وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به نوعی این مسئله را تایید كرد و از امكان شكایت شهروندان از شركت‌های ارائه خدمات اینترنتی خبر داد. به این ترتیب و با تایید دولتی‌ها حداكثر سرعت اینترنتی كه برای شهروندان عادی ایرانی متصور است ظاهرا از همان ۱۲۸ كیلوبیت هم پایین‌تر می‌شود.

ششم - با این تفاسیر سئوالی پیش می‌آید كه چرا به اینترنت ای.دی.اس.الی كه رسما با حداكثر سرعت ۱۲۸ ارائه می‌شود و در واقع در بهترین حالت به زحمت سرعت آن به ۱۰۰ می‌رسد، اینترنت پرسرعت گفته می‌شود؟ اگر این اینترنت پرسرعت است، پس اینترنت چند مگابایتی كه حالا نه فقط در كشورهای توسعه یافته، بلكه در كشورهای در حال توسعه همسایه ایران با كمترین هزینه در دسترس است چه اسمی دارد؟ وقتی قرار است همین‌ روزها خط اینترنتی با سرعت ۳۲ مگابیت در تركیه راه‌اندازی شود و در اختیار مشتریان قرار گیرد، چرا ما به خط 128 كیلوبیتی خودمان اینترنت پرسرعت می‌گوییم؟

هفتم - اصولا اینكه اینترنت با سرعت بالا و گسترش كیفی و كمی خدمات ای.دی.اس.ال می‌تواند چه نقشی در توسعه علمی، اقتصادی و فرهنگی كشور داشته باشند موضوع این یادداشت نیست. در این مورد رسانه‌ها و كارشناسان بسیار سخن گفته‌اند و مسئولان هم بسیار نشنیده‌اند!

جان كلام یادداشت این است كه اینترنت در دسترس شهروندان ایرانی نسبت به اینترنتی كه حتی در كشورهای هم‌ سطح ایران وجود دارد از سرعت بسیار كم‌تری برخوردار است. در حالی كه این ‌روزها در دنیا بحث اینترنت چند ۱۰۰مگابیتی مطرح است، شهروند ایرانی اگر خوش‌شانس باشد كه ای.دی.اس.ال به محله‌شان آمده باشد و توان مالی متوسط به بالایی داشته باشد، در بهترین حالت می‌تواند از اینترنت ۱۰۰ كیلوبایتی استفاده كند.

با این اوصاف بهتر است اسم چنین اینترنتی را «اینترنت پرسرعت» نگذاریم و مدام این عنوان را در رسانه‌ها به كار نبریم. می‌توانیم اینترنت «پرسرعت» را هم مسئله‌ای فرض كنیم كه دیگران دارند و ما هنوز نداریم و ظاهرا قرار نیست داشته باشیم. مثل خیلی چیزهای دیگری كه آنها دارند و ما نداریم و فقط می‌توانیم حسرتش را بخوریم.

*-*-*  کپی برداری با ذکر منبع بلا مانع است *-*-*